Reklama

Jarocin: Punki kontra SB

08-14.08.1983. Festiwal Muzyków Rockowych. Ze względu na tzw. braki w zaopatrzeniu, a również brak pieniędzy, podstawowym pożywieniem większości słuchaczy festiwalu był chleb i mleko. W mieście panowała prohibicja. /Krzysztof Wójcik /Agencja FORUM

Bunt kontrolowany

Jak to możliwe, iż milicja i opresyjny system komunistyczny w ogóle tolerowały Jarocin? Niektórzy zakładają totalną ignorancję SB, jednak wiele wskazuje na to, że w rzeczywistości było... dokładnie odwrotnie. Całe wydarzenie traktowano bowiem jako kontrolowany przez władzę wentyl bezpieczeństwa dla sfrustrowanej młodzieży.

Reklama

Pozwalano na organizację imprezy, by młodzi ludzie mogli się wyszaleć - i nie buntowali się na co dzień. Świadczyć o tym może fakt, iż festiwal w Jarocinie jako jedyny odbył się w czasie stanu wojennego, mimo że wszystkie inne (np. w Opolu czy Sopocie) odwołano.

- Jarocin istniał tylko dlatego, że pozwalała na to władza - nie ma wątpliwości Tomasz Budzyński, lider zespołu Armia, który regularnie grywał na imprezie.

- Lepiej, żeby młodzi słuchali rocka, niż wyszli na ulice. Niech przez tych parę dni wyskaczą się, wykrzyczą i przez kolejny rok znów będą grzeczni - tłumaczy tok rozumowania komunistycznych dygnitarzy.

Oficjalnie nie można było krytykować partii, o co dbali odpowiedni urzędnicy. Przed występem artyści musieli dostarczyć cenzorowi teksty utworów. A te wracały do nich pokreślone - jak np. refren piosenki "Wychowanie" grupy T. Love. Inna sprawa, iż większość wykonawców ignorowała zakazy. Organizatorzy ze śmiechem wspominali po latach, że kiedy na scenie miały być prezentowane kontrowersyjne treści, ktoś pojawiał się w hotelu, w którym gościł cenzor, i częstował go jedzeniem oraz alkoholem.

Ale nie zawsze się udawało. Gdy zespół Immanuel zaśpiewał na próbie: "niepotrzebne CIA, niepotrzebne PZPR", musiał natychmiast pożegnać się z festiwalem. Kręcący się w okolicy agenci rejestrowali wszystko, co działo się na scenie. Wspomina o tym sam Chełstowski, który został raz zaczepiony przez jednego z oficerów, widzącego, że dokądś biegnie. Kiedy esbek dowiedział się, iż pośpiech jest spowodowany niewłączonym nagrywaniem, zaczął się śmiać: - Nie martw się. Od nas sobie odegrasz!

Faktem jest, że przy swoim stanowisku milicjanci zawsze stawiali kamerę VHS i filmowali wydarzenia. Nie ma wątpliwości, że mieli też swoich ludzi wśród samych uczestników koncertów. Muzyk Krzysztof Skiba w jednym z wywiadów mówił, iż w 1985 roku, gdy rozrzucał ulotki Ruchu Społeczeństwa Alternatywnego, został przez dwóch "punków" wzięty pod ramiona i zaprowadzony do samochodu, w którym od razu przesłuchała go bezpieka.

Z każdej imprezy milicja i SB tworzyły szczegółowe raporty. W sprawozdaniach podawano m.in. liczbę przedstawicieli poszczególnych subkultur. "3000 punków, 1500 metali, 200 skinów, 300 rastafarian, 1000 oazowców, 50 hipisów, a także krysznowcy i militaryści. Na festiwalu byli też aktywiści organizacji opozycyjnych Wolność i Pokój, Ruch Społeczeństwa Alternatywnego i Pomarańczowej Alternatywy" - możemy przeczytać w jednej z notatek.

W Instytucie Pamięci Narodowej znajdują się setki takich dokumentów. Nie brakuje nagrań i zdjęć robionych z ukrycia. Wiele raportów z perspektywy czasu brzmi nawet zabawnie, zwłaszcza charakterystyki niektórych subkultur, uznawanych za potencjalne organizacje antypaństwowe czy wręcz terrorystyczne. Miały one zaciekle rywalizować w walce o wpływy i dominację. Zacytujmy jeden z opisów skinheadów:

"Ideologia tego ruchu jest jednoznaczna. Należy oczyścić Polskę z innych narodów, żeby - jak twierdzą - Polacy mogli dostać pracę. Aby to móc zrealizować, skin musi być zdyscyplinowany, silny, zdecydowany, odporny, zawsze gotowy do walki. Uzbrojenie skinów to łańcuchy, noże, brzytwy, żyletki. Szczególnie wysoko cenieni są ci, którzy osiągnęli umiejętność strzelania żyletkami z ust".

Zdaniem funkcjonariuszy boje toczyli ze sobą hippisi, anarchiści, krysznowcy, monarowcy, militaryści i bliżej niedookreśleni "czarni". Uwagi nie ominęły nawet oazowców, uznanych za swoisty gang dowodzony przez duchownych. Agenci zauważyli, iż kapłani dążą do "ułożenia się" z punkami na zasadzie sojuszu militarnego.

"Można przyjąć tezę, że Kościół chce przygotować punków do walki ze skinami" - wnioskowano.

Tymczasem w Jarocinie wszyscy czuli się zwycięzcami, a monotonię szarej rzeczywistości skutecznie zagłuszały dźwięki szarpanych strun.

Kamil Nadolski

Świat Wiedzy Historia

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje