Reklama

Łukasz Przybylski. Bohater trzech powstań?

Skan „Ilustracji Polskiej”. Przybylski znajduje się w środku. W memach obaj weterani przedstawieni na zdjęciu są myleni /domena publiczna

Pułkownik Łukasz Przybylski przeszedł do historii, jako najstarszy powstaniec wielkopolski. Bez wątpienia walczył w poprzednich wielkich zrywach - listopadowym i styczniowym. Czy jednak 105-latek wziął udział w walkach o Wielkopolskę? Jego życiorys to przykład tego, że historii lepiej nie uczyć się z memów.

Reklama

Wielu historyków uważa, że Przybylski walczył nie tylko w XIX-wiecznych zrywach niepodległościowych, ale także podczas I wojny światowej i w powstaniu wielkopolskim. Problem w tym, że nie zachowały się żadne dokumenty świadczące o tym, a wszelkie domysły oparte są głównie na artykułach międzywojennej prasy, które powstały po śmierci bohatera.

Genealogom udało się ustalić najważniejsze daty i fakty z życia płk. Przybylskiego. Wyniki swoich badań opublikowali w kwartalniku "More Maiorum". Na podstawie ich śledztwa można dość do wniosku, że w historii dzielnego żołnierza namieszała ówczesna prasa.

Powstanie listopadowe

Jeśli chodzi o życie Przybylskiego w XIX wieku w zasadzie nie ma kontrowersji. Przebieg jego życia potwierdzają zarówno dokumenty polskie, jak i rosyjskie, a także wspomnienia samego bohatera. Urodził się w 1814 roku w Księstwie Poznańskim. 

Reklama

Jako młodzieniec wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie. W chwili wybuchu zrywu walczył przeciw oddziałom generała Iwana Paskiewicza.

W dniach 19-26 lutego walczył podczas największej bitwy powstania listopadowego pod Olszynką Grochowską, w której uczestniczyły wojska polskie dowodzone przez Józefa Chłopickiego oraz nadchodzące ze wschodu wojska rosyjskie pod dowództwem Iwana Dybicza. Tam został ranny w nogę i ewakuowany do warszawskiego szpitala. 

Po zaleczeniu ran wrócił do walki. Jednak w jednej z kolejnych wpadł do rosyjskiej niewoli. Skazano go na karę wygnania i wcielono siłą do carskiego wojska. Do Królestwa Polskiego wrócił dopiero w 1856 roku. W tym miejscu na kilka lat ślad po nim się urywa.

Powstanie styczniowe

Kiedy wybuchło powstanie styczniowe, niespełna 50-letni Przybylski przystąpił do powstańców i jako dowódca jednego z wielu oddziałów partyzanckich walczył przeciw Rosjanom. W lutym 1863 roku brał udział w bitwie pod Małogoszczem - jednej z największych, jakie powstańcy stoczyli.

Pięć miesięcy później powtórzyła się sytuacja sprzed 32 lat. 30 lipca walcząc pod Radzyminem dostał się do niewoli. Skazano go na trzy lata przymusowej pracy w syberyjskich kopalniach i na dożywotnie zesłanie do guberni irkuckiej. 

Ze względu na wiek kilka razy prosił o łaskę, jednak uznano, że nadal jest "wywrotowym i niebezpiecznym elementem". Wyzwoliły go dopiero dwie rewolucje - lutowa i październikowa. Z Syberii dotarł do Bobrujska, gdzie stacjonował I Korpus Polski gen. Dowbora-Muśnickiego.

***Zobacz także***

INTERIA.PL

Reklama

Dowiedz się więcej na temat: Sławek Zagórski | historia | Powstanie Wielkopolskie

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje