Reklama

Gaz pod Bolimowem. Przerażający atak Niemców

Brytyjscy żołnierze w maskach przeciwgazowych. Rosjanie pod Bolimowem jeszcze nie mieli ich na wyposażeniu /domena publiczna

Bez skrupułów

Reklama

Do kolejnego ataku gazowego w tym rejonie doszło 12 czerwca 1915 roku. Tym razem wypuszczono gaz na odcinku 4 km. Znów rosyjskie straty były ogromne. Oficer niemieckiego wywiadu, Maks Wild, opiekujący się prof. Haberem wspominał:

"(...) to była suma grozy, która urągała ludzkiej fantazji. Ludzie zmagający się w śmiertelnej walce wlekli się na czworaka i jak w obłąkaniu rwali na ciele odzież. Jeden leżał wczepiwszy palce w ziemię, drugi obok z szeroko rozwartymi źrenicami. W oczach jego tkwiło przerażenie przed niepojętem. Świszczące, zatrute oddechy mówiły o niezmiernej męce konających. (...) W dalszej drodze widzieliśmy grozę śmierci gazowej w jeszcze straszliwszej postaci. Nigdzie tchnienia życia. Martwi oficerowie, martwi żołnierze leżeli skuleni jeden obok drugiego. W twarzach ich zastygła męka cierpienia. Śmierć zaskoczyła jednych czuwających, innych we śnie".

I dalej:

Reklama

"To nie było natarcie, ale współczucie i pomoc dla haniebnie potraktowanego przeciwnika, dla umęczonego człowieka. Te akty litości były jedyną rzeczą, która im w tym dniu nie pozwoliła zwątpić w ludzkość".

Oficer był wstrząśnięty widokiem powykręcanych z bólu zwłok:

"(...) zapytałem profesora, czy nie uważa, że atakowanie ludzi w ten sposób jest głęboko niehumanitarne? Na to profesor odpowiedział mi w poważnym, ale lekko pobłażliwym dla mnie tonie: - ma pan rację ze swego punktu widzenia. Ale w tej wojnie, którą toczy cały świat, skrupuły moralne nie liczą się. My nie możemy postępować inaczej, jeśli chcemy uratować naszych ludzi".

Do końca wojny Niemcy zużyli 68 tys. ton gazów, Francuzi - 36 tys. ton, a Brytyjczycy - 25 tys. ton. W wyniku ataków gazowych zginęło około 91 tys. ludzi, w tym 56 tys. Rosjan. Drudzy na liście strat byli Niemcy z 9 tysiącami ofiar. Rannych zostało ponad 1,2 mln żołnierzy, w tym około 425 tys. Rosjan i 200 tys. Niemców. Całe Imperium Brytyjskie straciło odpowiednio 8100 i 180 tys. żołnierzy. Podobnie Francuzi. W 1918 roku prof. Fritz Haber otrzymał nagrodę Nobla za opracowanie metody syntezy amoniaku.

Źródła:

S. Kaliński, "Bolimów 1915", Warszawa 2015

P. M. Rozdżestwieński, "Bitwa nad Rawką i Bzurą 1914-15", Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie

J. Wojewoda "Technika zabijania- użycie gazów bojowych na froncie nad dolną Bzura i Rawką w 1915 r.", "Odkrywca" Numer 7 (138) lipiec 2010

B.T. Wieliński, "Kto z powietrza zrobił chleb", Gazeta Wyborcza

P. Hulka-Laskowski, "Mój Żyrardów - z dziejów polskiego miasta i życia pisarza", Warszawa 1934

***Zobacz materiały o podobnej tematyce***


INTERIA.PL

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje